Blog · keuzes

Lymfedrainage bij lipoedeem: helpt het, en wat werkt wel?

Door Kaat Van Hove, Lipoedeem Huis in Wichelen · bijgewerkt op 15 november 2026

Kort antwoord. Manuele lymfedrainage helpt vocht afvoeren. Lipoedeem is in de eerste plaats een opstapeling van vet met ontsteking, geen vochtprobleem. Daarom noemt de Lymfekliniek van UZ Gent lymfedrainage bij lipoedeem weinig effectief en raadt ze het niet aan als behandeling.

Kaat Van Hove met een kop thee naast de massagetafel in haar praktijk in Wichelen

Wat is manuele lymfedrainage?

Manuele lymfedrainage is een zachte, ritmische massagetechniek. De therapeut beweegt traag in de richting van gebieden zonder zwelling, zodat je lymfevaten vocht beter opnemen en afvoeren. De techniek werd ontwikkeld voor lymfoedeem, waarbij vocht zich ophoopt in je weefsel, bijvoorbeeld na een operatie of bestraling.

Lymfedrainage is de laatste tijd een trend. Wie zich gezwollen voelt, wil "afgewaterd" worden. Maar of het helpt, hangt af van wat er in je benen gebeurt.

Helpt lymfedrainage bij lipoedeem?

Volgens de Lymfekliniek van UZ Gent weinig. Hun patiëntenbrochure zegt het letterlijk: manuele lymfedrainage en medicatie zijn bij lipoedeem "weinig effectief en dus niet aangewezen".

De reden zit in wat lipoedeem is. Bij lipoedeem stapelt vet zich op, vooral aan je heupen, dijen en benen, met een ontstekingsreactie in die vetcellen. Dat geeft pijn, een zwaar gevoel en zwelling. Lymfedrainage voert vocht af, maar het verandert dat vetweefsel niet.

Er is één uitzondering. Bij langer bestaand lipoedeem kunnen de lymfevaten onder druk komen te staan, en dan ontstaat er ook lymfoedeem. Dat heet lipo-lymfoedeem, en je herkent het vaak aan gezwollen voeten of handen. Dan kan lymfedrainage wel deel zijn van je behandeling. Dat beslist je arts.

Wat is het verschil met een lipoedeemmassage?

Lymfedrainage werkt zacht en oppervlakkig, op je lymfevaten net onder de huid. Een lipoedeem massage werkt dieper, op het bindweefsel van je benen en armen, met druk die rustig opbouwt. Wat zo'n massage wel en niet doet, lees je op Lipoedeem masseren.

Ik probeerde zelf cupping, cryolyse, bindweefselmassage en lymfedrainage. Sommige gaven tijdelijk verlichting, maar ik miste een aanpak die echt bij mijn lichaam paste. Veel vrouwen die bij mij aankloppen, kennen lymfedrainage al. Stefanie verwoordde het zo: "Lymfedrainage helpt op 1 vlak maar deze behandeling gaat toch nog een aantal stappen verder, het is echt een toegevoegde waarde!"

Hoe vaak mag je lymfedrainage doen?

Bij lymfoedeem kregen mensen in de studies twee tot vijf sessies per week van 45 minuten tot een uur, in een eerste periode. De Nederlandse richtlijn noemt lymfedrainage niet geschikt als enige behandeling, en raadt ze in principe af in de onderhoudsfase. Het bewijs noemt ze laag tot zeer laag.

Voor lipoedeem bestaat zo'n schema niet, omdat lymfedrainage er volgens UZ Gent niet aangewezen is. Wil je thuis iets doen voor je lymfe, dan volstaat een zachte zelfmassage van 10 minuten per dag.

Kan je afvallen door lymfedrainage?

Nee. Lymfedrainage voert vocht af, geen vet. Voel je je na een sessie lichter, dan is dat vocht. Lipoedeemvet is volgens UZ Gent bovendien zeer resistent tegen gewichtsverlies. Pas daarom op met diëten die snel resultaat beloven: vaak verlies je vooral spiermassa.

Wat kost lymfedrainage, en wordt het terugbetaald?

Bij een kinesist valt manuele lymfedrainage onder kinesitherapie. Met een voorschrift van je arts betaalt je ziekenfonds een deel terug. Een lipoedeemmassage, zoals bij mij, wordt niet terugbetaald. Alles over de kosten van lymfedrainage en wat wel en niet terugbetaald wordt, lees je op mijn kostenpagina.

Wanneer beter niet?

Bij oedeem door hart- of vaatproblemen, zoals hartfalen, raadt de richtlijn lymfedrainage af. Ben je ziek of heb je koorts, of is een been plots rood, warm, gezwollen of pijnlijk, ga dan eerst naar je arts. Over bijwerkingen vond de richtlijn geen studies.

Wat werkt wel bij lipoedeem?

UZ Gent noemt een aanpak met vijf onderdelen: oefentherapie, compressie, gewichtscontrole, psychosociale begeleiding en zelfmanagement. Compressie dient daarbij niet om te ontzwellen, wel om de ontstekingsreactie in de vetcellen af te remmen.

Daar sluit mijn werk op aan. Ik ben geen arts, en mijn massage is niet-medisch. Ik begeleid vrouwen met een diepe massage op het bindweefsel, en met wat ze zelf elke dag doen rond voeding, beweging, stress en herstel. Twijfel je wat bij jou past, begin dan met de check hieronder.

Veelgestelde vragen

Vragen over lymfedrainage bij lipoedeem

Helpt lymfedrainage bij lipoedeem?

Volgens de Lymfekliniek van UZ Gent weinig: manuele lymfedrainage is bij lipoedeem weinig effectief en dus niet aangewezen. Lipoedeem is een opstapeling van vet met ontsteking, en lymfedrainage voert vocht af, geen vet. Heb je ook lymfoedeem (lipo-lymfoedeem), dan kan het wel deel zijn van je behandeling. Dat beslist je arts.

Hoe vaak mag je lymfedrainage doen?

Bij lymfoedeem kregen mensen in studies twee tot vijf sessies per week, in een eerste periode. De richtlijn raadt lymfedrainage af als enige behandeling en in principe ook in de onderhoudsfase. Voor lipoedeem bestaat er geen aanbevolen schema.

Kan je afvallen door lymfedrainage?

Nee. Lymfedrainage voert vocht af, geen vet. Voel je je lichter na een sessie, dan is dat vocht. Lipoedeemvet is bovendien zeer resistent tegen gewichtsverlies.

Wordt lymfedrainage terugbetaald in België?

Bij een kinesist valt manuele lymfedrainage onder kinesitherapie, en met een voorschrift van je arts betaalt je ziekenfonds een deel terug. Een niet-medische lipoedeemmassage wordt niet terugbetaald.

Wat is het verschil tussen lymfedrainage en een lipoedeemmassage?

Lymfedrainage is zacht en werkt op je lymfevaten net onder de huid. Een lipoedeemmassage werkt dieper, op het bindweefsel van je benen en armen.

Lipoedeem Huis biedt niet-medische begeleiding. Ik stel geen diagnoses en vervang geen medisch advies. Voor een diagnose of medische behandeling ga je naar een arts.

Bronnen

  1. UZ Gent, Lymfekliniek. Lipoedeem, info voor patiënten, maart 2024. www.uzgent.be
  2. Richtlijnendatabase (NVDV). Lymfoedeem, conservatieve behandeling: manuele lymfedrainage (MLD), 2023. richtlijnendatabase.nl

Alle blogs van Lipoedeem Huis

Herken je jezelf hierin? De lichtere-benen-check duurt 3 minuten. Je krijgt meteen je eerste stap en Het Lichte Benen Ritme, mijn gratis gids met een vijf-minutenmassage voor thuis.

Gratis kennismakingBelWhatsAppRoute